(łac. generatio spontea, dosł.: samorzutne powstawanie - nazwa nadana przez Arystotelesa) - hipoteza zakładająca powstawanie żywych organizmów z materii nieożywionej. Współcześnie termin "abiogeneza" używany jest głównie w kontekście powstania pierwszych żywych organizmów na Ziemi. Wcześniejsze znaczenie tego terminu (tzw. "abiogeneza Arystotelowska") określało powstawanie w pełni uformowanych organizmów (także organizmów wyższych jak np. myszy i szczury) z rozkładających się lub gnijących materiałów organicznych i jako takie zostało wykluczone eksperymentalnie. Choroby zakaźne także uznawane były za powstające samoistnie. Założenie takie zgadzało się później ze średniowieczną koncepcją choroby-kary za przewinienia.